Մարտի 13-ը հայ մեծանուն գրող Եղիշե Չարենցի ծննդյան օրն է: Եվ այդ առիթով ՀՀԿ Շիրակի տարածքային կազմակերպության երիտասարդական խորհուրդը, Գրողների միության Շիրակի մարզային բաժանմունքը և ՀԵՀ Շիրակի մարզային կենտրոնը կազմակերպել էին այց Գյումրու քաղաքային զբոսայգում տեղադրված Ե. Չարենցի կիսանդրու մոտ` ծաղիկներ դնելու և իրենց հարգանքի տուրքը մատուցելու հայ մեծ բանաստեղծին:

Իմ աշխարհը փոքրիկ-փոքրիկ է, լուռ ու խաղաղ: Ես նստում եմ իմ աշխարհի միակ պատուհանի մոտ ու վարագույրի ճեղքից հետևում հարևան աշխարհների պատուհաններին: Հենց դիմացիս աշխարհում տատիկ է ապրում: Ողջ օրը իր միակ պատուհանի մոտ նստած տխրում է: Նրան երբեք ժպտալիս չեմ տեսել, բայց զգում եմ, որ շատ բարի է, երիտասարդ տարիքում հավանաբար նույնիսկ բանաստեղծություններ գրած կլինի:

Հայոց պատմության մեջ իրենց կենդանության օրոք երեք արքա է աստվածացվել` Տիգրան Մեծը, Արտավազդ 2-րդը և Նեմրութի սրբավայրը կառուցող Անտիոքոս 1-ին Երվանդականը: ԵՊՀ դասախոս, հայոց պատմության ամբիոնի դոցենտ ԱՐՏԱԿ ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻ հեղինակած ֆիլմաշարը նվիրված է այս արքաներին:

Վահագն Դավթյանը, մի առիթով բնութագրելով իսկական բանաստեղծի էությունը, նրան համեմատել է երկնային մոլորակի հետ: «Հարկավոր է լինել մոլորակ,- գրել է նա,- սեփական օրենքներով ապրող, սեփական մթնոլորտ, սեփական գույներ, լեռներ ու անդունդներ, հովիտներ ու դաշտեր, նաև գաղտնի քարանձավներ ունեցող մոլորակ: Եվ այնքան էլ կարևոր չէ՝ մե՞ծ է այդ մոլորակը, թե՞ փոքր»:

Հավասարապես ժխտելի են և՛ ազգային բացառիկության անհիմն ընկալումը, և՛ ազգային ինքնաոչնչացման եղկելի մտայնությունը: Առաջինը հաճախ հորթային հրճվանք է, երկրորդը՝ խոսքի ազատության պիտակով քողարկված, բամբասացությամբ ազգային արժեքները տրորելու, ազգի էությունը կանխամտածված կերպով խեղաթյուրելու քաղաքականության իրագործում:

«Իրատես de facto»-ի հյուրն է իմ և շատերի սիրելի երգչուհի ԶԱՌԱ ՏՈՆԻԿՅԱՆԸ: «Բալենի», «Զուռնա», «Կապույտ երազ», «Պայծառ արեգակ»… Դժվար է թվարկել բոլոր այն երգերը, որոնցով իր հանդիսատեսին գերել և մինչ օրս կարոտախտի զգացումներով է լցնում երգչուհին: ՈՒ կարոտի այդ անդիմադրելի պոռթկումը երկուստեք է:

«Երբ հայ գրողների գրքերի վրա նշվում է` թարգմանվել է անգլերեն, ռուսերեն, և մոտ 10-15 լեզու է թվարկվում, տպավորությունն այնպիսին է, որ նրանց կարդացել է իսպանախոս կամ անգլիախոս հասարակությունը»,- «Իրատես de facto»-ի հետ զրույցում իր մտահոգությունը հայտնեց արձակագիր ՍՈՒՍԱՆՆԱ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԸ:

Հաճելի արտաքինով ու ազնվազարմ կեցվածքով այս անձնավորությունն առավել երիտասարդ տեսք ունի, քան վկայում են նրա փաստաթղթերը, թեև ծնվել է 90 տարի առաջ՝ 1923-ին՝ Կիպրոսում:

2005-ին Երևանում տպագրվեց ստվարածավալ մի գիրք` վերնագրված «Մուսա լեռան ողջույնը», որի հեղինակն է Պողոս Արմենակ Լազիսյանը: Գիրքը ակնարկների, պատմվածքների մի ժողովածու է, հիմնականում նվիրված հերոսական Մուսա լեռան բնակիչների պատմական անցյալին ու նրա 6 գյուղերի ազգագրությանը: Բայց գիրքը նշանավոր դարձավ նրանով, որ Սարոյին սպանելուց հետո, շուրջ 100 տարի անհայտության մեջ գտնվող Մոսիի մասին տեղեկություններ էր տալիս: Բնականաբար, «Անուշ» պոեմի ընթերցողները մտածել են, թե ինչ եղավ մարդասպան Մոսիի հետագա ճակատագիրը:

Եթե երբևէ ցանկություն եք ունեցել համալրել Նոբելյան մրցանակի արժանացած Նելսոն Մանդելայի, Մարթին Լյութեր Քինգի, Մայր Թերեզայի և այլ հայտնիների շարքերը՝ ունենալով սեփական Նոբելյան մրցանակը, այժմ դա հնարավոր է։ Daily Mail-ը հայտնում է, որ պարզապես հարկավոր է ունենալ 9200 դոլար ու մասնակցել Բալթիմորում մարտի 27-ին կայանալիք աճուրդին։